Vrouw in wit T-shirt zit in bed en rekt zich uit.
Vrouw in wit T-shirt zit in bed en rekt zich uit.

Ontspanning en gezonde slaap

We doen het allemaal - en toch doen we het op de een of andere manier anders: hardop, zachtjes, op onze rug, op onze zij, in bed, in de trein, 's nachts, overdag, alleen tot zeven uur, niet voor één uur, graag alleen, liever met z'n tweeën ... en vaak voelt het als te weinig. Slaap is een elementaire menselijke behoefte. En met een goede reden. Want als we slapen, ontspant niet alleen ons lichaam, maar komt ook onze geest tot rust, zodat we na een verkwikkende nacht weer helemaal fit zijn voor de volgende dag.

Vrouw slaapt op haar zij in haar bed.
Wij mensen slapen gemiddeld een derde van ons leven - een groot deel daarvan "werken" we al op jonge leeftijd weg.

Hoe slapen we? En zo ja, hoe lang?

Heb je 33 jaar van je leven geslapen? Dan gefeliciteerd met je 99ste verjaardag! Je leest dat goed: Wij mensen brengen gemiddeld een derde van ons leven slapend door. We "werken" een groot deel ervan af op jonge leeftijd. Baby's, bijvoorbeeld, hebben gewoonlijk 16 tot 19 uur slaap per dag nodig¹- ook al lijkt dat voor de meeste ouders iets anders; voor tieners daarentegen hangt het "Niet storen"-label gemiddeld tot tien uur aan de kamerdeur. En als we volwassen zijn, ligt onze behoefte aan slaap tussen zeven en negen uur².

De situatie is nog gevarieerder als het gaat om in slaap vallen. Volgens studies slaapt ongeveer 68% van de mensen het liefst op hun zij, maar de overige 32% heeft een grote verscheidenheid aan slaaphoudingen - op de rug, op de buik, in een foetushouding of altijd in verschillende posities. Interessant is dat de Amerikaanse psycholoog Samuel Dunkell (de achternaam is puur toeval) zelfs heeft geprobeerd karakter af te leiden uit de slaaphouding. Zijslapers" bijvoorbeeld houden er een evenwichtige levensstijl op na, zijn humoristisch, bereid tot compromissen en hebben behoefte aan harmonie."Vanbuikslapers daarentegen wordt gezegd dat ze detailgericht en ambitieus zijn, maar ook enigszins pedant in hun benadering van het leven.

Ontspanning en slaap komen trouwens het meest naar je toe als je ze op een vriendelijke manier uitnodigt. Natuurlijk kan een uitnodigende omgeving wonderen doen: warm, gedimd licht 's avonds, een ontspannende kamergeur en/of een podcast met natuurgeluiden.

Tips om thuis te ontspannen:

Ontspanning in de badkuip

Gevoel van geluk met de geur van kaneel? Leer meer over het effect van geuren.

Tips voor een perfecte spa dag thuis

Voordat u de slaapkamer ingaat, moet deze goed geventileerd zijn; een temperatuur van 18 graden wordt als optimaal beschouwd. Bovendien geeft de extra zuurstof ons lichaam een extra dosis vermoeidheid. Kruip nu in een heerlijk knus bed en glijd zorgeloos in het rijk der dromen - in slaap vallen kan niet fijner zijn!

Nog schadelijker dan een woonkamer die niet over voldoende licht en gezonde lucht beschikt, is een slaapkamer die dit ontbeert. Men gaat meerdere malen per dag de huiskamer uit en ademt dan weer frisse lucht in; in de slaapkamer daarentegen blijft men de hele nacht ongestoord.

Zwart-wit portret van dominee Sebastian Kneipp
Sebastian Kneipp
Bruinharige vrouw zit peinzend in haar bed.

Van leeuweriken en uilen: dit is hoe verschillend mensen slapen in de wereld

Benjamin Franklin, een van de grondleggers van de VS, heeft gezegd: "Vroeg naar bed en vroeg uit de veren, maakt een man gezond, rijk en wijs. Hoewel hij er niet in slaagde wetenschappelijke bewijzen te leveren voor zijn gewaagde stelling, lijken zijn landgenoten er tot op de dag van vandaag aan vast te houden. Uit een wereldwijd onderzoek is gebleken dat, in vergelijking met andere landen, de mensen in de VS inderdaad vroeg naar bed gaan en even vroeg opstaan (vóór 23.00 uur en vóór 7.00 uur). De Spanjaarden zijn heel anders: volgens de bevindingen van de onderzoekers gaan zij pas kort voor 24 uur 's nachts slapen en staan zij zichzelf toe laat op te staan, rond 7.45 uur.


De wereldkampioen in slapen is veiliggesteld door de burgers van Nederland - met een gemiddelde van acht uur en twaalf minuten per nacht. De wetenschap tast echter nog grotendeels in het duister als het gaat om onderzoek naar de oorzaken van de uiteenlopende internationale slaappatronen. Mogelijke redenen zijn verschillende licht-donker tijden en algemene culturele gewoonten.

Slapende kat.
Faszinierendes aus dem Tierreich: Katzen schlafen unglaubliche 16 Stunden pro Tag. Beneidenswert!

Je zou er nooit aan gedacht hebben in een droom: Curiosa uit de wondere wereld van de slaap

Zo onmisbaar als de slaap is voor vrijwel alle levende wezens op deze planeet, geeft hij ook aanleiding tot vele fascinerende verhalen. Een van hen komt uit het rijk der katten. De meesten van ons weten waarschijnlijk wel dat de aaibare huiskamertijgers vaak op hun luie huid liggen en zeker zelden last hebben van slaapstoornissen. Miezi, Mimi en Co. brengen maar liefst 16 uur per dag door in een diepe slaap of dommelen weg in een ontspannen toestand⁵.


Noorse onderzoekers deden een andere interessante observatie bij het bestuderen van rendieren. Tijdens de donkere Arctische winter of de fase van gestaag daglicht bij middernachtzon, lijken de dieren tijdelijk hun natuurlijke dag-nachtritme te verliezen. Als gevolg daarvan worden activiteiten als eten en slapen willekeurig over de dag verdeeld⁶.

Vrouw ligt in bed.

Een andere manier om naar bed te gaan...

Maar niet alleen in het dierenrijk, maar ook bij ons mensen kent het onderwerp slapen een aantal merkwaardige bloeiperioden. Er wordt bijvoorbeeld gezegd dat de polymaat Leonardo da Vinci (1452 - 1519) zijn geniale hoofd slechts om de vier uur een goed kwartier liet rusten. Een andere prominente vertegenwoordiger van dit zogenaamde polyfasische slaappatroon, dat vandaag de dag bijvoorbeeld door veel solo-circumnavigators wordt beoefend, was de gloeilampenuitvinder Thomas Alva Edison (1847 - 1931), van wie wordt gezegd dat hij een nacht rust beschouwde als verspilde werktijd. Als men de overlevering mag geloven, zou Edison waarschijnlijk Tony Wrights grootste fan geweest zijn. De waakzame Brit vestigde in 2007 immers een wereldrecord voor niet slapen: De 43-jarige hield het bijna elf dagen vol voordat hij eindelijk naar bed ging - ongelofelijk ... en zeker niet aan te raden om na te doen⁷.


Daarentegen is de Japanse "kunst" van inemuri, wat ruwweg vertaald "aanwezig zijn en slapen" betekent, zeker voor navolging vatbaar. Het grote voordeel van deze speciale vorm van power napping is dat je net wakker genoeg blijft om bijvoorbeeld je halte in de trein niet te missen, of je kunt concentreren op de echt relevante inhoud in colleges. Dit is waarschijnlijk de reden waarom inemuri zo'n natuurlijk onderdeel is van het openbare leven in Japan dat zelfs in het parlement of op belangrijke conferenties mensen in slaap vallen. Leidinggevenden maken hier vaak zelfs misbruik van en veinzen bijvoorbeeld de zogenaamde dassenslaap tijdens presentaties om de nervositeit van de presentatoren weg te nemen⁸. Bovendien zullen de andere deelnemers waarschijnlijk ook blij zijn met deze gesimuleerde slaap, waarbij zeker niet gesnurkt wordt.


Nu we het er toch over hebben: Ooit een straalvliegtuig laag horen vliegen? Dan weet je ongeveer hoe het luidste "snurkconcert" ooit gemeten moet hebben geklonken. Maar liefst 111 decibel zag zijn weg naar het Guinness Book of Records. De gemiddelde snurkende neus haalt slechts 21 decibel, wat ruwweg overeenkomt met het geritsel van bladeren⁹.

Interessante feiten over ontspanning en slaap:

Alles wat je moet weten over gezond slapen

Digitale detox voor een beetje meer me-time

De in dit artikel beschreven inhoud is niet noodzakelijkerwijs overdraagbaar op onze Kneipp® producten. Kneipp® geneesmiddelen, cosmetica en andere Kneipp® producten mogen uitsluitend worden gebruikt volgens hun indicatie of het doel waarvoor ze bestemd zijn.

Dit zou je ook kunnen interesseren:

Vrouw zit met een kop warme drank op een houten stoel met het raam open.

Balans is één van de 5 pijlers van Kneipp. Vind jouw innerlijke balans.

Vrouw zit met gebogen benen in een badkuip met schuim.

Iedereen kan een bad nemen. Helemaal niet. Ontdek hoe leuk baden is!

Man met boek zittend op een boom in de vorm van een hangmat.

Voor Sebastian Kneipp betekent evenwicht het vinden van je "innerlijke balans" en gezond leven. Ontdek onze 5 pijler filosofie.

Vrouw neemt een pauze bij een houten brug in het bos en geniet van de natuur.

Bosbaden: een boswandeling is een powerboost voor je gezondheid