Geuren beïnvloeden ons dagelijks leven - maar hoe?

Hoe beïnvloeden geuren ons leven?

De legendarische meesterparfumeur Edmond Roudnitska (1905-1996) zou meer dan 3000 geuren kunnen onderscheiden. Wij normale mensen komen meestal maar tot ongeveer 500, wat ook al een hele prestatie is. Dit laat wel zien hoe belangrijk de reukzin is voor ons leven.

Geuren en hun effecten beïnvloeden ons dagelijks leven - vaak zelfs zonder dat we het merken.

Ze beïnvloeden wie we leuk vinden en wie we niet leuk vinden. Een fijne neus beschermt ons tegen gevaren, zoals bedorven voedsel of ontsnappend gas. Geuren zijn effectief tegen stress, helpen ontspannen of stimuleren en geven nieuwe energie. Stel je een wereld zonder geuren voor: Het zou waarschijnlijk nogal somber zijn. Reden genoeg om meer te leren over deze kleine wonderen.

Over de ontwikkeling en het effect van geuren

Erich Schmidt kent de wereld van de geuren door en door. De parfumeur- en geurexpert werkt al jaren samen met onze ontwikkelingsafdeling aan het gebruik van etherische oliën en geuren. Hij heeft zijn fijne reukzin verworven als koper van natuurlijke geuren. Op dat moment had hij nauwelijks technische hulpmiddelen tot zijn beschikking om de kwaliteit ervan te beoordelen - behalve zijn neus.

Mr Schmidt, wanneer beginnen wij mensen überhaupt te ruiken?

De reukzin is al aanwezig in de baarmoeder. Voorkeuren voor latere voeding zijn daar al bepaald. Via de reukreceptoren nemen we aroma's op uit het vruchtwater. Met de geboorte en de inname van moedermelk worden verdere inzichten verkregen. De eerste omgevingsgeuren worden waargenomen en aangeleerd. Rond de 18e tot 24e maand beleven kinderen een fase van neofobie, de angst voor nieuwe geuren en smaken - een bescherming tegen schadelijk voedsel. Pas op driejarige leeftijd maken we ten volle gebruik van onze reukcellen.

Welke geuren zijn aangenaam voor ons mensen? 

Ieder mens neemt geuren anders waar. Alleen al door onze genetische aanleg kunnen de geurindrukken door nuanceringen verschillen. Door de hedonica, dat wil zeggen de individuele beoordeling van de kwaliteit van geuren, lopen deze soms zelfs sterk uiteen. Een voorbeeld: Lavendelgeur heeft over het algemeen een kalmerend en harmoniserend effect. Als we echter een hedonistische benadering hebben ontwikkeld die lavendel negatief evalueert, kan dit effect niet meer worden bereikt.

Dus waar begin je met het creëren van een geur? Wat is bijvoorbeeld de geur van levenslust?

De professionele parfumeur mag nooit bij zichzelf beginnen. In ieder geval zal een geur nooit voldoen aan de voorkeuren van een groot deel van de mensheid. We kunnen alleen maar volgen wat er op dit moment in de mode is en door de meerderheid van de mensen positief wordt ervaren. Het zijn dus de frisse, fruitige, lichte en groene noten die ons mensen stimuleren en opwekken. Een gevoel dat geassocieerd kan worden met levenslust. 

Elke dag zonder een geurervaring is een verspilde dag.

Erich Schmidt
Parfumeur- en geurexpert

En welke geuren hebben een kalmerend effect?

Bloemige, zachte en fijne houtachtige noten zijn harmonieus, terwijl scherpe, kruidachtige tot sterke houtachtige noten een kalmerend effect hebben. Maar vanwege externe invloeden, mentale stress of gezondheidsbeperkingen kan de geur die je gisteren alleen maar kalmeerde je vandaag agressief maken.

Hoe komt dit effect tot stand? Wat gebeurt er in ons lichaam?

Geuren worden geabsorbeerd door het reukepitheel via het neusslijmvlies en worden via de reukzenuwen en de bulbi olfactorii, ofwel de reukkolf, doorgegeven aan het limbisch systeem. Dit systeem is verantwoordelijk voor gevoelens, emoties en ook lagere drijfveren. Hier kunnen geuren een onbewust effect hebben op mensen. Daarom worden bijvoorbeeld de meeste foyers van hotels geparfumeerd zodat de gast zich comfortabel voelt, en proberen kledingwinkels de tijd die bezoekers in de winkel doorbrengen met geuren te verlengen. Maar er is één basisvoorwaarde: De geur moet onbewust zijn. Zodra je er bewust aan ruikt, beginnen de hedonics te werken: Of je vindt de geur fijn en het maakt je comfortabel, of absoluut niet. 

Kunnen we van dit effect van geuren profiteren en onze eigen stemming beïnvloeden?

Zeker weten! Maar dit omvat ook de andere zintuigen. Het oor moet de juiste muziek horen, de smaak komt door de goede wijn, en het oog ziet een mooi landschap of interessante mensen. De haptiek kan worden voldaan door het wijnglas en het reukorgaan door het kleine boeket rozen op tafel. Voorwaarde is altijd de gezondheid van de persoon, dan kunnen geuren de perceptie van een situatie nog meer verhogen: we krijgen vaker gevoelens met, dan zonder geur. We ervaren over het algemeen een hoger niveau van welzijn. We creëren zelfs ons eigen imago met geuren.

Met welke geuren we ons verfraaien is zeer verschillend en afhankelijk van de herkomst. Hoe kunnen de verschillende geurvoorkeuren worden verklaard?

Voorkeuren komen voort uit opvoeding, sociale invloeden en sociaal-culturele kenmerken. Maar ook de klimatologische omstandigheden en de flora bepalen de geurgewoontes. Ons buurland Frankrijk heeft een typische, onvervalste lavendelgeur in bijna elk cosmetisch segment, van baden tot vloerverzorging of wasverzachters. Dat zou bij ons ondenkbaar zijn. Zuid-Europa daarentegen heeft de neiging om de wat zwaardere bloem-woody-tonen te hebben, hoewel er ook hier verschillen zijn tussen de afzonderlijke landen. Azië geeft de voorkeur aan intense bloemige, groene geuren.

De geuren ruiken bij elke persoon anders. Waarom is dat? 

Het is te wijten aan de individuele genetica van de mens. Onze huid is uniek en heeft een groot effect op geuren: Het is bijvoorbeeld een belangrijke producent van feromonen. Deze feromonen alleen al veranderen de toegepaste geur. Voeding, beweging, hygiëne en zelfs menselijke ziekten hebben ook invloed op de conditie van de huid en dus op de geur. Zo kan één en dezelfde geur leiden tot tien verschillende waarnemingen en percepties bij tien verschillende testpersonen. 

Hoe verandert de reukzin in de loop van ons leven?

Het reukvermogen neemt af met de leeftijd. Uitdroging speelt hier een rol. Een gebrek aan water vermindert het reukslijmvlies, wat leidt tot een afname van de reukprestaties. Een belangrijke oorzaak is ook het gebrek aan "training", d.w.z. het bewust absorberen van geuren, en de herkenning en evaluatie ervan. Routines die het brein voortdurend verwerkt, worden in de loop van de tijd uitgeschakeld als we ze te zelden gebruiken. Dit proces kan echter lange tijd worden vertraagd door constant te ruiken. Er wordt gezegd dat de reukzin het laatste zintuig is dat een persoon bij de dood achterlaat.

Dat vind je wellicht ook interessant:

Ontdek de natuurlijke etherische oliën van Litsea cubeba!

Levensvreugde uit de natuur

Wat hebben geuren te maken met de producten van Kneipp en wat is het effect van...

Geuren van Kneipp
Die Litsea Cubeba im Pflanzenlexikon

De etherische oliën van Litsea Cubeba hebben een verfrissende en verkwikkende...

De Litsea Cubeba in de planten-encyclopedie

Geur? Kleur? Het warme water is niet het enige dat helpt te ontspannen. Daar is...

effect van geuren en kleuren