Nu de temperaturen het vriespunt naderen, zijn ze er weer: de winterzwemmers! Of het nu in de Elbe, de Wöhrsee of de Orankesee is - van noord tot zuid komen de koelbloedigste en meest geharde waterratten van Duitsland van jaar tot jaar bijeen om al zwemmend samen de nattigheid en de koude te trotseren. IJszwemmen of winterbaden garandeert niet alleen een hoge pretfactor, maar kan zelfs goed zijn voor de gezondheid. Maar hoe precies en wat betekent het?
Ice, ice baby
Winterzwemmen of ijszwemmen is baden in water met temperaturen rond het vriespunt, waarbij men tot de borst in het water komt. Het plotselinge begin van de koude stelt u bloot aan een sterke temperatuurprikkel. Om warm te blijven, reageert het lichaam door zo snel mogelijk warmte te produceren. Daarbij verwijden de vaten die na de temperatuurdaling korte tijd waren samengetrokken. Het bloed kan sneller circuleren en de bloedsomloop stabiliseert zich.
Er wordt gezegd dat regelmatig ijsbaden het immuunsysteem kan versterken en zo bescherming biedt tegen infecties. Velen vinden ook de verbeterde bloedsomloop na het baden in het koele water, dat een verhoogd gevoel van warmte geeft, zeer aangenaam. Bovendien wordt het gebruik van koude in verband gebracht met een verbetering van de fysieke prestaties.
Dit komt doordat het lichaam ook op extreem lage temperaturen reageert door het vrijmaken van waardevolle stoffen zoals adrenaline, endorfine en ontstekingsremmende corticoïden. Na lichamelijke inspanning kan het lichaam zo sneller regenereren. Het is dan ook niet zonder reden dat ijsbaden bijzonder populair zijn bij wedstrijdsporters en bijna routine zijn na de training.
Om je gezondheid niet in gevaar te brengen, moet je niet langer dan enkele seconden of minuten in het water blijven. Voor en na het ijsbad is het raadzaam om goed op te warmen – bijvoorbeeld door wat te bewegen of dikke kleding te dragen. Zo beperk je het risico op onderkoeling tot een minimum.
Goed om te weten:
Ons lichaam verliest veel warmte via het hoofd, daarom onze tip: dompel je hoofd tijdens het ijszwemmen niet onder water. Bovendien maakt een muts op je hoofd de koudeschok tijdens het zwemmen iets draaglijker.
In principe geldt:
Mensen met gezondheidsproblemen zouden niet moeten winterzwemmen. Dit geldt met name voor mensen met hart- en vaatproblemen. Bij twijfel is overleg met de arts onontbeerlijk.
Wie voor het eerst bij ijzige temperaturen het koude water in gaat, moet de koudeschok langzaam opbouwen. Daarnaast is het raadzaam om niet alleen te gaan winterzwemmen, want in geval van nood kunnen begeleiders helpen.
Laten we eens een kijkje nemen in ons Europese buurland Finland: daar wonen de gelukkigste mensen ter wereld.¹ Zou dat komen doordat winterzwemmen in het land van de sauna's en het noorderlicht bijna al tot de goede manieren behoort? Tijdens een duik in koud water produceert ons lichaam naast het gelukshormoon serotonine ook endorfine en ontstekingsremmende stoffen – allemaal factoren die geluk garanderen.
We concluderen: winterzwemmen in koud water heeft een positief effect op ons psychisch welzijn.
De kracht van kou voor je gezondheid
Meteen aan het begin van het nieuwe jaar zetten veel hobby-ijszwemmers een datum in hun agenda: het nieuwjaarszwemmen. Liefhebbers komen bijeen bij een nabijgelegen meer of rivier om even een ijsbad te nemen en zo fris het nieuwe jaar te beginnen. De positieve effecten op het algemene welzijn kennen we immers al.
Het werkingsprincipe van water voor het behoud van de gezondheid ontdekte Sebastian Kneipp al in de 19e eeuw. Ook bij de Kneipp-behandelingen spelen temperatuurprikkels immers een sleutelrol. Wie rustig wil beginnen, kan zich in het begin richten op afwisselende behandelingen (koud/warm) als alternatief voor koudwaterbehandelingen zoals ijsbaden.
Iedereen kan een bad en een douche nemen? Zo maak je er een feel-good ervaring van.
