Een vrouw danst naar de camera toe.
Een vrouw danst naar de camera toe.

De (biologische) klok tikt!

Maar niet zoals je nu misschien denkt … Want dit artikel gaat noch over gemiste kansen, noch over eindeloos wachten. Vergeet even je polshorloge, je mobieltje of die goede oude klok aan de muur – vandaag willen we je een heel bijzonder uurwerk voorstellen dat zich in je eigen lichaam bevindt: de orgaanklok, ook wel meridiaanklok genoemd. De Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) gaat ervan uit dat verschillende organen op bepaalde momenten van de dag verschillend actief zijn, wat op zijn beurt een bepaald effect heeft op de lichamelijke en emotionele toestand. We vertellen je hoe je de 24-uurscyclus en de effecten ervan op de organen in je voordeel kunt gebruiken.

Twee vrouwen geven elkaar een high five.

Orgaanklok – een iets andere interne klok

Laten we eerst eens duidelijk maken wat er nu eigenlijk achter deze zogenaamde orgaanklok schuilgaat: vanuit het perspectief van de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) is het geen gewone klok, die seconden telt en je de exacte tijd vertelt – een blik op de orgaanklok onthult zowel fysiologische als energetische aspecten die nauw verbonden zijn met de stroom van de Qi – de levensenergie in de TCM. Onderstaand korte overzicht brengt duidelijkheid:

  • Volgens de TCM bevindt de orgaanklok zich niet om je pols, maar ‘in je lichaam’ en moet deze worden gezien als een soort ritmebepaler voor je welzijn.
  • De TCM beschouwt de dag als een cyclus van 24 uur en het menselijk lichaam als een complex netwerk van energiebanen, de zogenaamde meridianen.
  • Volgens de TCM lopen meridianen door het lichaam en zijn ze verbonden met de twaalf belangrijkste organen en de bijbehorende functionele systemen.
  • Elke meridiaan heeft een bepaald tijdstip waarop zijn energie het actiefst is, zodat de afzonderlijke organen op verschillende tijdstippen hun maximale prestatie bereiken. Deze ritmische cycli vormen de basis van de Chinese orgaanklok.


Figuurlijk gesproken: stel je voor dat je lichaam als een perfect georkestreerde symfonie is, waarin elk orgaan op bepaalde momenten van de dag zijn eigen melodie speelt. De Chinese orgaanklok verdeelt de dag in twaalf periodes van twee uur, waarbij aan elk orgaan of orgaansysteem telkens twee uur is toegewezen. Het idee hierachter is dat de energie op verschillende momenten van de dag bijzonder actief is in bepaalde organen. Dat heeft op zijn beurt invloed op de functies van de betreffende organen, en dus op je dagelijks leven.


De Chinese orgaanklok integreren in je dagelijks leven: een blik op praktische benaderingen

Als je de Chinese orgaanklok in je dagelijks leven wilt integreren, helpt het om je bewust te worden van de energetische cycli van het lichaam. Probeer het eens: begin de dag met een blik op de innerlijke orgaanklok en ontdek welk orgaan op welk tijdstip zijn energetische hoogtepunt bereikt.

Afbeelding van een klok. De tijd tussen 05:00 en 7:00 uur is in kleur gemarkeerd.

5:00 - 7:00 uur: De overgang naar de periode waarin de dikke darm actief is, kan ’s ochtends worden begeleid door het drinken van een glas lauw water. Deze eenvoudige maatregel stimuleert de spijsvertering en bereidt de maag voor op de dag.

Afbeelding van een klok. De tijd tussen 07:00 en 09:00 uur is in kleur gemarkeerd.

7:00 - 9:00 uur: De vroege ochtend staat in het teken van de activiteit van de maag. Dit tijdstip markeert het begin van de stofwisseling, die ons van energie voorziet. Een evenwichtige voeding met geschikte voedingsmiddelen ter ondersteuning van de maag sluit zowel aan bij de visie van de TCM-geneeskunde op een gezond leven als bij de aanbevolen voeding volgens Kneipp.


Tip voor een TCM-ontbijt: warme gerechten zoals gierstpap met kaneel en gestoomd fruit of havermoutpap geven je volgens de Chinese voedingsleer energie voor de dag.

Afbeelding van een klok. Kleurmarkering van de tijd 09:00 - 11:00 uur

9:00 - 11:00 uur: In de daaropvolgende uren neemt de activiteit van de milt toe: maak gebruik van deze periode van piekprestaties voor mentale activiteiten. De milt speelt een centrale rol in het immuunsysteem, en de TCM benadrukt dat het vermogen om te leren op dit moment bijzonder groot is.

Afbeelding van een klok. Kleurmarkering van de tijd 11:00 - 13:00 uur

11:00 - 13:00 uur: Volgens de TCM is de middag het uur van het hart. Doe nieuwe energie op, spreek af om samen te lunchen, praat en lach, want de activiteit van het hart zorgt voor levensvreugde. Daarna is een hartversterkende lunchpauze aangewezen, want korte rustmomenten na de maaltijd bevorderen de spijsvertering en geven het hart de kans om te herstellen.

Afbeelding van een klok. Kleurmarkering van de tijd 13:00 - 15:00 uur

13:00 - 15:00 uur: Nu staat de dunne darm in het middelpunt van de belangstelling. Neem, als je kunt, even een korte pauze terwijl je lichaam een energiedip heeft en bloed nodig heeft voor de spijsvertering. Dit moment leent zich bijzonder goed om na te denken en te reflecteren op de indrukken van de dag tot nu toe.

Afbeelding van een klok. De tijd tussen 15:00 en 17:00 uur is in kleur gemarkeerd.

15:00 - 17:00 uur: De aandacht verschuift naar de blaas. Beweging in de frisse lucht en voldoende vochtinname bevorderen de urineafvoer en versterken het hart- en vaatstelsel. Kneipp benadrukte ook altijd het belang van beweging als een centraal onderdeel van een gezond leven. Daarnaast wordt aangeraden om voldoende te drinken ter ondersteuning van de blaas. Dit moment leent zich goed voor een lichte, licht verteerbare maaltijd bestaande uit gezonde voedingsmiddelen, zoals verse groenten en fruit.

Afbeelding van een klok. De tijd tussen 17.00 en 19.00 uur is in kleur gemarkeerd.

17:00 - 19:00 uur: De avond staat in het teken van de nieren. Een uitgebalanceerd avondmaal met zorgvuldig geselecteerde voedingsmiddelen die de nierfunctie ondersteunen, sluit zowel aan bij de TCM-voeding als bij de Kneipp-pijler ‘Voeding’. De rustperiode ’s avonds biedt de gelegenheid om te ontspannen, wat de nieren ten goede komt. In deze periode kunnen waterbehandelingen volgens Kneipp, zoals een volledig of driekwart bad, worden uitgevoerd.

Afbeelding van een klok. De tijd tussen 19:00 en 21:00 uur is in kleur gemarkeerd.

19:00 - 21:00 uur: Je lichaam schakelt over naar de rustmodus, de bloedsomloop wordt afgeremd. Geniet bewust van deze tijd in het gezelschap van familie of vrienden.

Afbeelding van een klok. De tijd tussen 21:00 en 23:00 uur is in kleur gemarkeerd.

21:00 - 23:00 uur: De zogenaamde Drievoudige Verwarmer wordt niet direct aan een specifiek orgaan toegewezen. Zijn functie bestaat erin de energiecirkels te coördineren en de onbelemmerde stroom van levensenergie mogelijk te maken. Gebruik deze tijd bijvoorbeeld om te mediteren of om even helemaal tot rust te komen onder een warme douche.

Afbeelding van een klok. Kleurmarkering van de tijd 23:00 - 01:00 uur.

23:00 - 01:00 uur: De afgifte van cortisol neemt af, het lichaam komt tot rust. Vitale functies zoals bloeddruk, hartslag en lichaamstemperatuur dalen, de stofwisseling verloopt traag. Gebruik deze tijd voor een rustgevende slaap en vermijd activiteiten zoals eten en alcoholgebruik: dat belast het lichaam nu extra.

’s Nachts, terwijl we slapen, doorlopen we verschillende fasen van orgaanactiviteit: de Drievoudige Verwarmer, de galblaas en de lever en ten slotte de longen en de dikke darm worden in een ritmisch patroon geactiveerd en rusten daarna weer uit. Voor een goede nachtrust worden ontspanningsoefeningen vooraf en een maaltijd met licht verteerbaar voedsel aanbevolen, om de galblaas 's nachts te ondersteunen en een optimale regeneratie van de lever te bevorderen.

Bronnen:

1) Ndr.de: Ayurveda en TCM: voedsel dat van binnenuit verwarmt, geraadpleegd op 20-08-2024.

2) Carstens-Stiftung.de: De Chinese orgaanklok, geraadpleegd op 20-08-2024.

3) bdh-online.de: Voeding volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM), geraadpleegd op 20-08-2024.

4) Hemm, Dagmar / Noll, Andreas: De orgaan-klok. Gezond in harmonie met onze natuurlijke ritmes.

5) Allen SJ, Wareham K, Wang D, Bradley C, Hutchings H, Harris W, Dhar A, Brown H, Foden A, Gravenor MB, Mack D. Lactobacillen en bifidobacteriën bij de preventie van antibiotica-geassocieerde diarree en Clostridium difficile-diarree bij oudere ziekenhuispatiënten (PLACIDE): een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde, multicentrische studie. Lancet. 12 oktober 2013;382(9900):1249-57.

6) Wu Tianming, Gong Jue, Frank Behrendt, Yun Yina: Eerste hulp met Chinese keizerlijke geneeskunde – Gids voor een natuurlijke huisapotheek. Vakuitgeverij voor Traditionele Chinese Geneeskunde & Oosterse Wetenschappen, 2e druk, Stralsund 2010.

De gezondheidsgerelateerde informatie op deze website is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vormt geen vervanging voor professioneel advies van een arts of een andere gekwalificeerde zorgverlener. De inhoud vormt geen reclame, medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd je arts of een andere gekwalificeerde zorgverlener als je vragen hebt over een medische aandoening of voordat je wijzigingen aanbrengt in je voeding, medicatie, trainingsprogramma of levensstijl. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van de verstrekte informatie.

Dit zou je ook kunnen interesseren:

Vrouw zit in kleermakerszit op de grond en vindt innerlijke balans.

De nervus vagus: sleutel tot innerlijk evenwicht en welzijn

Vrouw bij een aanrecht met eten in haar hand.

Zo verminder je stress met gezonde voeding.

Vier glazen flessenhalzen

Boost jouw stofwisseling: tips voor te weinig drinkers