We zoeken het probleem van microplastics tot op de bodem uit

De vervuiling van de wereldzeeën neemt steeds drastischere vormen aan. Het grootste deel van dit afval bestaat uit plastic: verpakkingsmateriaal zoals folie, zakken en flessen - met andere woorden, vaste voorwerpen waarin zeedieren verstrikt kunnen raken of die ze kunnen inslikken. Volgens het WWF Duitsland belandt er elk jaar tussen de 4,8 en 12,7 miljoen ton plastic in de wereldzeeën².

Microplastics zijn minder zichtbaar, maar niet minder schadelijk. In de loop der jaren zorgen UV-straling, wind en golven ervoor dat de stukjes plastic uiteenvallen in kleine deeltjes. Zodra ze kleiner zijn dan vijf millimeter, worden ze over het algemeen microplastics genoemd. Daarnaast zijn er plastic deeltjes die in het afvalwater terechtkomen, bijvoorbeeld door de fijnste slijtage van vliesmaterialen in textiel via de wasmachine, of slijtage van banden op de weg dat in het grondwater wordt gespoeld.

De immense hoeveelheden van deze verschillende microplastic deeltjes bedreigen het ecosysteem - bijvoorbeeld doordat ze samen met hun voedsel door zeeleven worden opgenomen en zo in de voedselketen terechtkomen. En uiteindelijk heeft dit ook gevolgen voor ons mensen.

Naast het wereldwijde plasticprobleem is er in dit verband nog een ander belangrijk probleem: de vervuiling van afvalwater door zogenaamde "primaire microplastics". Dit wordt in sommige cosmetische producten gebruikt als schuurmiddel met een schurend effect - bijvoorbeeld in de vorm van kleine plastic bolletjes in scrubs of handreinigingspasta's.

Zelfs als moderne afvalwaterzuiveringssystemen in staat zijn om dergelijke deeltjes op te vangen, is het niet altijd mogelijk om uit te sluiten dat microplastics in het milieu terechtkomen. Kneipp heeft dit probleem al jaren geleden aangepakt: Geen enkel Kneipp product bevat microplastic deeltjes.

Inmiddels heeft de EU een geleidelijk verbod op microplastics uitgevaardigd voor verschillende levensgebieden. Dit geldt al voor vaste microplasticdeeltjes in cosmetica. Vloeibare synthetische polymeren blijven echter toegestaan.

Naast de plastic deeltjes die gewoonlijk onder microplastics worden verstaan, die kleiner zijn dan vijf millimeter en in vaste vorm aanwezig zijn in het eindproduct, worden vloeibare synthetische polymeren - d.w.z. colloïdale en opgeloste polymeren - vaak ook tot microplastics gerekend. Deze vallen echter niet onder de wettelijke definitie van microplastics en vallen daarom niet onder het EU-verbod op microplastics van 2023.